Co warto wiedzieć o oponach
Opona samochodowa stanowi integralną część każdego samochodu.
Jest jedynym kontaktem pomiędzy naszym pojazdem, a drogą.
Wierzymy w jej wytrzymałość i sprawność, a przede wszystkim
niezawodność. Ufamy, że sprawdzi się w szybko zmieniających
się warunkach pogodowych, podczas jazdy po mieście, jak
i długich, na przykład wakacyjnych trasach. Takie oczekiwania
względem swoich opon mają wszyscy kierowcy, lecz tylko
niektórzy wiedzą jak o nie dbać, aby mogły spełnić te
wymagania w stu procentach. Bezpieczeństwo jazdy w bardzo
dużym stopniu uzależnione jest więc od utrzymania opon
w dobrym stanie przez cały okres jej użytkowania, a potem
kiedy przyjdzie czas na ich zmianę, żeby była ona przeprowadzona
poprawnie. Każdy samochód posiada określone parametry
determinujące wybór opon. Model samochodu, zastosowania
pojazdu, pory roku, ograniczenia producenta samochodu,
to czynniki w sposób oczywisty narzucające rodzaj możliwej
do zastosowania opony. Bardzo ważne są, zawarte w instrukcji,
wskazania producenta, które precyzyjnie określają warianty
ogumienia dopuszczalnego do stosowania w określonym typie
pojazdu oraz indeksy prędkości, jakie muszą posiadać.
Ważne, aby współczynnik prędkości nowej opony, nie był
niższy niż zalecony przez producenta samochodu, mimo iż
kierowca na co dzień nie rozwija tak dużych prędkości,
jakie określa symbol opony (np. V - 240 km/h).
Najczęściej zadawane pytania:
1.Jak często powinno być sprawdzane
ciśnienie powietrza w oponach?
Ciśnienie powietrza powinno być sprawdzane regularnie,
co 2 tygodnie, we wszystkich oponach, także w kole zapasowym.
2. W jakich warunkach powinno być
sprawdzane ciśnienie?
Ciśnienie powietrza w oponach wolno sprawdzać tylko,
gdy opona jest zimna. W czasie jazdy, opony rozgrzewają
się i często ciśnienie wzrasta nawet o 20%. Taki wzrost
ciśnienia mieści się w normach i wszyscy producenci
opon uwzględniają takie zwiększenie.
3. Jaka jest rekomendowana wartość
ciśnienia dla opony zapasowej?
W kole zapasowym ciśnienie powietrza zawsze powinno
być o ok 0,3 bar wyższe niż rekomendowana wartość ciśnienia
dla pozostałych kół pojazdu. W przypadku, gdy różne
wartości ciśnienia zalecane są na przednią i tylną oś,
ciśnienie powietrza w kole zapasowym powinno być ustalone
względem wartości najwyższej (ciśnienie opon zamontowanych
na jednej osi powinno zawsze być takie same).
4.Kiedy opony można uznać za zimne
i bezpiecznie sprawdzić ciśnienie?
Opony uważamy za zimne gdy minęła co najmniej godzina
od ostatniej jazdy lub gdy nie przejechaliśmy więcej
niż 2-3 km, z niewielką prędkością.
5.Jak starzeją się opony?
Opony starzeją się i tracą swoje optymalne właściwości,
nawet gdy nie są intensywnie eksploatowane. Nieprawidłowe
składowanie opon czy nawet tylko sezonowe przechowywanie
w niewłaściwych warunkach mogą spowodować utratę właściwości
jezdnych opony. Najbardziej dostrzegalne jest zużycie
bieżnika opony oraz deformacja czy uszkodzenia ściany
bocznej spowodowane długotrwałą lub zbyt intensywną
eksploatacją.
6.Czy można bieżnikować opony do samochodów
osobowych?
Zdecydowanie NIE. Bieżnikowaniu mogą być poddane tylko
opony ciężarowe, których budowa i struktura dostosowane
są do regeneracji.
7.Na czym polega zjawisko "aquaplanningu"?
Gdy nawierzchnia drogi pokryta jest warstwą wody, zdarza
się że opona traci kontakt z nawierzchnią - to właśnie
jest aquaplanning - poślizg na mokrej nawierzchni.
Na każdą porę roku
Niestety bardzo często niedoceniamy zaleceń producentów
opon, co w rezultacie niekorzystnie wpływa na zużycie
naszych opon. Każdy kierowca powinien zapamiętać że
ogromny wpływ na oponę mają czynniki naturalne- słońce
latem, śnieg zimą. Dlatego też każdy kierowca musi mieć
w swoim wyposażeniu dwie pary opon które w zależności
od pory roku powinien regularnie wymieniać. Mimo, iż
istnieje ogólne przeświadczenie, że zimy w Europie Środkowej
są łagodne, to dla opon różnica warunków pomiędzy latem,
a zimą jest kolosalna. Opony letnie różnią się od opon
zimowych nie tylko formą bieżnika, ale przede wszystkim
składem mieszanki wykorzystywanej do ich produkcji.
Mieszanka kauczukowa opon letnich musi zachować wszelkie
parametry przy działaniu bardzo wysokich temperatur
zewnętrznych. Oznacza to, że osiąga ona optymalną sprawność
przy temperaturze powyżej 7°C.Przy niższych temperaturach
mieszanka ogumienia letniego twardnieje i traci swoją
elastyczność, co powoduje brak gwarancji wymaganej sprawności.
Do produkcji opon zimowych stosuje się mieszankę, która
nie twardnieje przy niskich temperaturach, natomiast
powyżej 7°C staje się bardzo miękka, co przyczynia się
do szybkiego zużycia oraz mniejszej stabilności opony.
Wyjątkiem są oczywiście opony całoroczne, jak np. Pirelli
P 2500 Euro, stanowiące wyważony kompromis przydatności
w warunkach letnich i zimowych.
Jak montować i demontować
Wszystkie opony w samochodzie powinny posiadać te same
parametry wielkości i rodzaju budowy, czyli wszystkie
powinny być albo radialne albo diagonalne. W oponie
radialnej nitki warstw kordu biegną od stopki do stopki
i ułożone są pod kątem prostym w stosunku do linii środkowej
bieżnika, której osnowa jest ograniczona przez praktycznie
nierozciągliwe obwodowe pasy wzmacniające. Opona ta,
chociaż droższa w produkcji i podatniejsza na uszkodzenia
mechaniczne niż diagonalna, zapewnia lepsze prowadzenie
samochodu. Duża sztywność bieżnika oraz znaczna elastyczność
boków opony radialnej powodują, że bieżnik przylega
całą szerokością do nawierzchni przy dużej prędkości
jazdy, tak po prostej, jak i w czasie pokonywania zakrętów.
Większa sztywność czoła bieżnika zmniejsza opory toczenia,
a tym samym ogranicza zużycie paliwa. Podczas montażu
należy zwracać uwagę na ewentualne wskazówki dotyczące
kierunku obrotu (tzw. kierunkowości) oraz zewnętrznej
i wewnętrznej strony opony. Wyjątki mogą zdarzyć się
w przypadku opon kierunkowych np: (PZero Direzionale,
P7000, P5000 Drago) oraz bieżników asymetrycznych (PZero
Asimmetrico, P7, Winter SnowSport).
Przed demontażem z opony należy spuścić całe powietrze.
W tym celu trzeba odkręcić nakrętki korpusów wentyli
powietrznych i usunąć wentyle. Podczas wymiany opon
z letnich na zimowe zaleca się stosowanie dwóch kompletów
felg, ponieważ każdy demontaż dodatkowo obciąża oponę.
Ciśnienie powietrza w oponach
Nie wolno przekraczać następujących ciśnień powietrza
podczas montażu:
OPONY W SAMOCHODACH OSOBOWYCH
3 BAR
OPONY TERENOWE 5 BAR
OPONY W SAMOCHODACH CIEZAROWYCH 8,5 BAR
OPONY W TERENOWYCH SAMOCHODACH CIEZAROWYCH 10 BAR
Ciśnienie powietrza należy zwiększać stopniowo, przy
czym należy je sprawdzić przed dalszym dopompowywaniem.
Po zakończeniu montażu ciśnienie napełniania zostaje
obniżone do ciśnienia pracy. W skutek przenikania opony
stale tracą niewielkie ilości powietrza, dlatego też
ciśnienie w nich należy sprawdzać regularnie. Także
w oponie zapasowej, gdzie ciśnienie powinno być o 0,5
BARA większe. Ciśnienie powietrza należy sprawdzać na
zimnych oponach, gdyż w oponach rozgrzanych ciśnienie
wzrasta. Zastosowanie się do wszelkich wskazówek zadecyduje
nie tylko o właściwościach jazdy, ale przede wszystkim
o trwałości ogumienia. Zbyt niskie ciśnienie powietrza
prowadzi do odkształcenia się ogumienia, skutkiem czego
może wystąpić szybsze zużycie lub uszkodzenie osnowy
opony. Nieoceniona w praktyce okazuje się kontrola wzrokowa
opony, nawet nie wprawnego obserwatora. Podczas takiego
badania musimy zwrócić uwagę na wyraźne uszkodzenia
takie, jak wgłębienia, guzy, rysy i pęknięcia oraz nieregularne
zużycie opon, gdyż mogą one wskazywać na szereg problemów
zaczynając od podwozia poprzez amortyzatory do nie wyważeń.
Kilka dobrych rad dla kierowców
Wysokie krawężniki są zabójstwem dla ogumienia. Najazd
na krawężnik z dużą siłą może prowadzić do ukrytych
uszkodzeń opon, które zazwyczaj ujawniają się dopiero
po dłuższym czasie. Parkując na chodnikach, czy też
pokonując inne przeszkody należy pamiętać o tym, aby
jechać w miarę możliwości powoli i najeżdżać pod kątem
prostym na przeszkodę. Ważną kwestią dla bezpieczeństwa
jazdy jest przełożenie opon pomiędzy osiami.
Taką zamianę, oczywiście z zachowaniem kierunku obrotu
opon, specjaliści najczęściej zalecają po przejechaniu
około 10-12.000 km. Kolejnym elementem wpływającym na
wytrzymałość jest sposób ich przechowywania. Obecnie
większość sprzedawców oferuje już usługi przechowywania
opon sezonowych, które zapewniają oponom przechowanie
w optymalnych dla nich warunkach. Sposób składowania
uzależniony jest od tego, czy opona zamontowana jest
na tarczy koła, czy też nie. Wulkanizatorzy radzą przechowywać
opony zamontowane na tarczy w pozycji leżącej, najlepiej
na palecie, natomiast opony bez felgi należy przechowywać
w pozycji stojącej. Poprzez zmianę ich pozycji, a mianowicie
regularne obracanie możemy zapobiec wszelkim odkształceniom
i odciskom.
Bezpieczeństwo na mokrej nawierzchni
Utrata przyczepności wskutek działania klinów wodnych,
poprzeczny czy podłużny poślizg na warstwie wody, jak
również droga hamowania, zależą w bardzo dużej mierze
od właściwości bieżnika. Wymagania odnośnie rzeźby bieżnika
powinny być wysokie również dlatego, że niezależnie
od pogody gwarantuje on stabilność kierunku jazdy podczas
przyspieszeń i opóźnień, sterowność, komfort oraz niewielki
hałas. Zalety te oczywiście zmniejszają się wraz z długością
okresu użytkowania, a co za tym idzie z głębokością
bieżnika. Wytłoczony wzór bieżnika najszybciej zużywa
się pod wpływem tarcia gumy o rozgrzaną nawierzchnię
jezdni, prowadząc do zmniejszenia przyczepności. Minimalna
dopuszczalna na polskich drogach głębokość bieżnika
została określona przez przepisy Kodeksu Drogowego i
wynosi 1,6 mm. Głębokość ta zapewnia jednakże tylko
minimalne rezerwy bezpieczeństwa, a mianowicie 13,8%
początkowej zdolności odprowadzania wody, dlatego też
specjaliści firmy PIRELLI zalecają wymianę opony począwszy
od 3 mm głębokości bieżnika, w szczególności w przypadku
opon szerokich; zaś opona zimowa powinna zostać zmieniona
już wtedy, gdy wysokość jej bieżnika jest mniejsza niż
4 mm. Dla ułatwienia wizualnej kontroli głębokości bieżnika
opony zostały wyposażone we wskaźniki zużycia - są to
wysokie na 1,6 mm zgrubienia w rowkach na środku bieżnika.
Umiejscowienie wskaźników uwidocznione jest na ściance
bocznej opony poprzez litery TWI (Tread Wear Index)
lub niewielkiej wielkości trójkąt
|